LMRA staat voor Laatste Minuut Risico Analyse: een korte veiligheidscheck vlak voordat het werk begint. Je doet die niet op papier, maar op de echte werkplek en met de actuele omstandigheden van dat moment. Zie je een risico dat niet beheerst is of twijfel je? Dan start je niet. Zo vult LMRA eerdere voorbereidingen en procedures aan met een laatste check op veiligheid, gezondheid en milieu.
Inhoudsopgave
Waarom LMRA meer is dan een snelle afvinkcheck
LMRA is bedoeld om vlak voor de start bewust stil te staan bij wat je gaat doen, waar je dat doet en wat er nu mis kan gaan. De check is kort, maar niet vrijblijvend. Het moment is juist gekozen: direct voor de eerste handeling, wanneer afwijkingen het duidelijkst zichtbaar zijn.
Dat maakt LMRA waardevol, ook als risico’s eerder al zijn beoordeeld in een RI&E, TRA, werkvergunning of werkbespreking. Tussen planning en uitvoering kan veel veranderen. Een route kan geblokkeerd zijn, een ruimte slechter geventileerd, een hulpmiddel defect of er kunnen ineens andere werkzaamheden in dezelfde zone plaatsvinden.
De check kijkt daarom naar meer dan alleen direct letselrisico. Ook gezondheid en milieu tellen mee. Denk aan blootstelling, lawaai, lekkage, morsen, vonkvorming of een onveilige combinatie van activiteiten. Door dat vooraf te signaleren, voorkom je incidenten, schade en onnodige stilstand.
Belangrijk: LMRA is geen zware administratieve oefening. Het doel is niet om snel iets af te vinken, maar om bewust te kijken en zo nodig te stoppen. Een goede LMRA kost weinig tijd en geeft uitvoerders wel de ruimte om te zeggen: zo starten we nog niet.
Zo voer je een LMRA uit in 5 korte stappen
Een werkbare LMRA hoeft niet ingewikkeld te zijn:
- Bepaal de taak van dit moment. Kijk naar de handeling die je direct gaat uitvoeren, niet naar het hele project. De uitvoerder doet deze check zelf. Werk je samen, dan beoordeelt ieder teamlid zijn eigen situatie.
- Kijk naar de directe omgeving. Is de werkplek bereikbaar, stabiel en opgeruimd? Zijn looproutes vrij? Let ook op hoogteverschillen, beperkte ruimte, verkeer, vallende lasten, weersinvloeden of onvoldoende ventilatie.
- Herken de actuele risico’s. Zijn er andere mensen in de buurt? Lopen er gelijktijdige werkzaamheden? Is er ander materieel ingezet? Controleer ook of de situatie nog past bij instructies, vergunningen en afgesproken werkwijze.
- Kies maatregelen voordat je start. Controleer gereedschap, hulpmiddelen en PBM. Regel zo nodig afzettingen, extra communicatie, isolatie van energiebronnen, ventilatie of toezicht om het risico beheersbaar te maken.
- Neem pas daarna de startbeslissing. Zijn risico’s beheerst, dan kun je beginnen. Is dat niet zo of twijfel je nog, dan geldt stop werk: eerst maatregelen treffen, overleggen of niet starten.
Wanneer je een LMRA doet – en wanneer opnieuw
Een LMRA doe je direct vóór de start van het werk, niet alleen eerder op de dag tijdens de voorbereiding. Herhaal de check in elk geval:
- bij een nieuwe taak of op een andere werkplek;
- na een pauze, storing of andere onderbreking;
- na een incident of bijna-incident;
- zodra omstandigheden veranderen, zoals slecht weer, obstakels, beperkte ruimte of ander materieel;
- wanneer extra activiteiten van collega’s of derden invloed hebben op jouw werk.
LMRA, TRA en RI&E: dit is het verschil
| Instrument | Doel | Moment | Wie doet het meestal? |
|---|---|---|---|
| RI&E | Brengt brede arbeidsrisico’s binnen de organisatie in kaart. | Vooraf en periodiek. | Werkgever met ondersteuning van deskundigen. |
| TRA | Analyseert risico’s van een specifieke taak of klus en bepaalt maatregelen. | Voorafgaand aan het werk. | Leidinggevende, opdrachtgever of specialist. |
| LMRA | Controleert op de werkplek of de situatie nu veilig is om te starten. | Direct voor de start en opnieuw bij verandering. | De medewerker die het werk uitvoert. |
Meer achtergrond en voorbeelden vind je bij de Taak-Risicoanalyse (TRA).
Is een LMRA verplicht?
Niet voor elke taak is LMRA als losse wettelijke plicht benoemd. Wat wel verplicht is, is veilig en gezond werken volgens de Arbowet en het treffen van passende maatregelen bij risico’s. In VCA-omgevingen en bij risicovol werk is LMRA daarom vaak een vaste werkwijze of eis.
Op papier hebben is niet genoeg. Bij audits en veiligheidsborging telt vooral of mensen de check echt uitvoeren en stoppen als risico’s niet beheerst zijn. Waar extra ondersteuning nodig is, kan een veiligheidskundige of een HSE-adviseur helpen om LMRA goed te koppelen aan instructies, toezicht en praktijk. Regelmatige toepassing ondersteunt bovendien een sterkere veiligheidscultuur en een hogere trede op de Veiligheidsladder. Via HSEPool kunnen opdrachtgevers daarvoor rechtstreeks zelfstandige HSE-professionals selecteren.
LMRA-checklist, kaart en toolboxmeeting: praktische hulpmiddelen
| Vraag | Check |
|---|---|
| Begrijp ik de taak en de werkwijze? | Ja/nee |
| Is de werkplek veilig en bereikbaar? | Ja/nee |
| Zijn gereedschap, hulpmiddelen en PBM in orde? | Ja/nee |
| Hebben weer, ventilatie of ruimtegebrek invloed? | Ja/nee |
| Kunnen anderen mijn werk beïnvloeden? | Ja/nee |
| Weet ik wat ik doe bij nood of afwijkingen? | Ja/nee |
| Twijfel ik nog ergens over? | Ja/nee |
Een LMRA-kaart of checklist is een geheugensteun, geen garantie dat het werk automatisch veilig is. Hetzelfde geldt voor een toolboxmeeting over LMRA: nuttig om voorbeelden en stopwerk-gedrag te bespreken, maar geen vervanging van de persoonlijke check op de werkplek. Borging via werkvoorbereiding en toolboxmeetings leg je vast in een VGM-plan. Pas vragen gerust aan op je eigen werkzaamheden en risico’s, zolang de keuze helder blijft: veilig starten of eerst stoppen en maatregelen nemen.