Ja. Een preventiemedewerker is in Nederland wettelijk verplicht. De verplichting volgt uit artikel 13 van de Arbowet. Ieder bedrijf moet minimaal één persoon aanwijzen die helpt bij veilig en gezond werken. Bij organisaties tot en met 25 werknemers mag de werkgever die rol vaak zelf vervullen, mits kennis, tijd en positie op orde zijn.
Inhoudsopgave
Snel overzicht
| Situatie | Wat geldt |
|---|---|
| Elk bedrijf | Minimaal één preventiemedewerker verplicht |
| Tot en met 25 werknemers | De werkgever mag de rol zelf vervullen |
| Interne invulling lastig | Extern kan, maar intern is het uitgangspunt |
| Benoeming | OR of PVT heeft instemmingsrecht |
| Opleiding | Geen vaste cursus verplicht, wel deskundigheid |
Wat zegt de Arbowet?
De preventiemedewerker verplicht stellen is geen formaliteit, maar een vast onderdeel van goed arbobeleid. De wet verwacht dat deze persoon echt betrokken is bij risico’s op de werkvloer en niet alleen op papier staat. De Nederlandse Arbeidsinspectie kijkt daarom niet alleen of er iemand is aangewezen, maar ook of diegene een duidelijke rol heeft, tijd krijgt en kan meewerken aan verbetermaatregelen.
De verplichting van de preventiemedewerker draait dus om inhoud. Zonder werkbare invulling voldoet u niet aan de Arbowet. Zeker niet als de RI&E ontbreekt, acties blijven liggen of werknemers niet weten bij wie ze terechtkunnen met veiligheidsvragen. Moet u de RI&E nog opzetten? Bekijk de praktische gids RI&E opstellen.
Zo regelt u het goed
Wie kan de rol vervullen?
In de basis wijst u een eigen medewerker aan. Dat is logisch, omdat een interne preventiemedewerker de processen, collega’s en risico’s kent. Heeft uw organisatie maximaal 25 werknemers, dan mag de werkgever zelf preventiemedewerker zijn. Is interne invulling redelijkerwijs niet mogelijk, bijvoorbeeld door complexe risico’s of gebrek aan passende kennis, dan kan externe ondersteuning een oplossing zijn. U kunt dan eenvoudig een opdracht plaatsen.
Wat moet u vastleggen?
Leg vast wie de preventiemedewerker is, welke taken en bevoegdheden erbij horen en hoeveel tijd beschikbaar is. Regel ook de samenwerking met de bedrijfsarts, arbodienst en werknemersvertegenwoordiging. De OR of PVT heeft instemmingsrecht bij de benoeming en positionering. Is er geen OR of PVT, dan moet u belanghebbende werknemers betrekken.
Wat zijn de drie wettelijke taken van een preventiemedewerker?
De wet noemt drie kerntaken. Dat zijn ook meteen de onderwerpen waarop de rol in de praktijk het meest wordt beoordeeld.
- Meewerken aan de RI&E en het plan van aanpak. Denk aan het signaleren van risico’s zoals fysieke belasting, machineveiligheid, gevaarlijke stoffen of beeldschermwerk.
- Adviseren en samenwerken. De preventiemedewerker is een schakel tussen werkgever, werknemers, OR of PVT en de bedrijfsarts of arbodienst.
- Meewerken aan preventieve maatregelen. Bijvoorbeeld voorlichting geven, werkinstructies helpen opstellen, PBM-gebruik verbeteren en acties uit de RI&E opvolgen.
Extra taken, zoals ongevalsregistratie of afstemming met de bedrijfshulpverlening, zijn mogelijk. Zorg er wel voor dat de wettelijke kerntaken niet ondersneeuwen.
Is een opleiding preventiemedewerker verplicht?
Nee. Een specifieke opleiding preventiemedewerker is niet wettelijk verplicht. De Arbowet schrijft geen vast diploma of verplichte cursus voor. Wat wel verplicht is, is dat de preventiemedewerker voldoende deskundig is en genoeg ervaring heeft om de rol goed uit te voeren.
In een kantooromgeving kan dat anders uitpakken dan in industrie, bouw, offshore of petrochemie. Hoe hoger het risiconiveau, hoe belangrijker een gerichte opleiding of extra begeleiding wordt. Daarmee maakt u de invulling ook beter aantoonbaar richting inspectie.
Tijdelijk extra HSE-ondersteuning nodig?
Heeft u naast uw interne preventiemedewerker extra HSE-capaciteit nodig voor RI&E, safety support of projectmatige ondersteuning? HSEPool verbindt industriële opdrachtgevers direct met zelfstandige HSE-professionals voor onshore en offshore inzet. Snel, transparant en zonder abonnement of verborgen kosten. Zo vergroot u de kans op passende reacties: een goede opdrachtomschrijving schrijven.