Een RI&E opstellen hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar het moet wel compleet gebeuren. Met een goede risico-inventarisatie en -evaluatie ziet u snel waar de echte veiligheids- en gezondheidsrisico’s zitten, welke maatregelen prioriteit hebben en wanneer toetsing nodig is. Hieronder leest u wat verplicht is, hoe u een RI&E maakt en wanneer het slim is om externe HSE-ondersteuning in te schakelen.
Inhoudsopgave
Wanneer u een RI&E nodig hebt
Vrijwel elke werkgever met personeel moet een RI&E hebben. Dat geldt niet alleen voor vaste medewerkers, maar ook voor bijvoorbeeld uitzendkrachten, stagiairs en andere ingehuurde krachten die onder uw verantwoordelijkheid werken. De RI&E moet schriftelijk zijn vastgelegd en hoort altijd samen te gaan met een plan van aanpak. Ook belangrijk: een RI&E is geen eenmalig document. Veranderen uw werkzaamheden, machines, locaties of arbeidsomstandigheden, dan moet u de inhoud actualiseren. Ontbreekt de RI&E of is deze onvolledig, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven of een boete opleggen.
De 5 stappen naar een bruikbare RI&E
1. Breng alle risico’s in kaart
Begin op de werkvloer. Kijk niet alleen naar zichtbare gevaren, maar ook naar structurele belasting en minder opvallende risico’s. Betrek medewerkers hierbij. Zij weten vaak precies waar het in de praktijk mis kan gaan.
- fysieke belasting, tillen en repeterend werk
- gevaarlijke stoffen, biologische agentia en straling
- machineveiligheid, arbeidsmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen
- geluid, klimaat, verlichting en orde op de werkplek
- werkdruk, PSA, ongewenste omgangsvormen en thuiswerken
2. Beoordeel kans, impact en prioriteit
Niet elk risico is even urgent. Beoordeel daarom per punt hoe groot de kans is dat het gebeurt, hoe ernstig de gevolgen zijn, hoe vaak medewerkers eraan blootstaan en hoeveel mensen het raakt. Zo voorkomt u dat kleine punten voorrang krijgen boven echte veiligheidsissues.
3. Maak een concreet plan van aanpak
De RI&E is pas compleet met een plan van aanpak. Daarin legt u vast welke maatregelen nodig zijn, wie verantwoordelijk is, wanneer iets geregeld moet zijn en welk budget daarvoor nodig is. Pak risico’s bij voorkeur bij de bron aan, in plaats van alleen tijdelijke noodmaatregelen te nemen.
4. Laat de RI&E toetsen als dat nodig is
In veel gevallen moeten de RI&E en het plan van aanpak worden getoetst door een gecertificeerde arbodeskundige of arbodienst. Voor organisaties met maximaal 25 medewerkers kan vaak een vrijstelling gelden als u werkt met een erkend branche-instrument. Controleer dat altijd vooraf, want juist op dit punt ontstaan veel fouten.
5. Voer maatregelen uit en houd de RI&E actueel
Na de toetsing begint het echte werk. Voer acties uit, wijs eigenaarschap toe en controleer of maatregelen ook echt effect hebben. Werk de RI&E bij als processen wijzigen, nieuwe machines worden geplaatst, incidenten plaatsvinden of hybride werken nieuwe risico’s oplevert.
Zelf opstellen of een RI&E laten opstellen?
Een eenvoudige RI&E kunt u vaak zelf opstellen met een passend instrument en een actieve rol van de preventiemedewerker. Betrek ook medewerkers en, als die er is, de OR of PVT. Is uw organisatie complexer, werkt u met meerdere locaties, contractors of zwaardere industriële risico’s, dan is een RI&E laten opstellen meestal efficiënter en veiliger. Denk aan ondersteuning door een arbodeskundige, MVK’er, HVK’er of andere ervaren HSE-professional.
Wilt u als organisatie aan de slag? Bekijk Informatie voor opdrachtgevers. Werkt u als specialist en wilt u via het platform opdrachten uitvoeren? Lees Informatie voor HSE-professionals.
Heeft u tijdelijk extra capaciteit nodig voor uw RI&E-traject? Via HSEPool kunt u Opdracht plaatsen voor RI&E en rechtstreeks schakelen met zelfstandige HSE-professionals voor onshore en offshore omgevingen. U werkt zonder abonnement of verborgen kosten en betaalt alleen bij gewerkte uren. De platformfee is vast: €6 per gewerkt uur.
Zoekt u als HSE-professional nieuwe opdrachten? Bekijk de Actuele HSE-opdrachten.
Wat kost een RI&E opstellen?
De kosten voor een RI&E verschillen sterk per situatie. Een klein kantoor is iets anders dan een industriële locatie met machines, contractors en blootstellingsrisico’s. Kijk daarom niet alleen naar de prijs van het opstellen zelf, maar naar het hele traject.
- de omvang van uw organisatie en het aantal locaties
- de aard van de risico’s en branche-specifieke eisen
- zelf doen of externe deskundigheid inhuren
- wel of geen verplichte toetsing
- de uitvoering van maatregelen uit het plan van aanpak
Vraag offertes altijd uit op inhoud: inventarisatie, plan van aanpak, toetsing en eventuele begeleiding bij implementatie. Dat geeft een realistischer beeld van de totale kosten van uw RI&E.